Saraybosna’da ücretsiz yapılacakların en iyileri Başçarşı çarşısı, Sarı Tabya ve Beyaz Kale seyir noktaları, Vijećnica’nın dış cephesi, Katolik ve Ortodoks katedraller, Saraybosna Gülleri anıtları ve bahşişe dayalı günlük yürüyüş turudur. Hepsi bir araya geldiğinde tek bilet almadan tam bir günü doldurur ve çoğu birbirine 20 dakikalık yürüme mesafesindedir.
Saraybosna küçük bir şehirdir; Osmanlı, Habsburg ve Yugoslavya dönemlerinin katmanları aynı sokaklarda yan yana durur. Aşağıdaki rotayı defalarca yürüdük; tek günlük plan olarak da, büyük yerler için bilet almadan önceki ücretsiz yarım gün olarak da işe yarar. Ücretli yerler için Saraybosna’da yapılacak şeyler rehberimize bakın. Fiyatlar yaklaşık olup 2026 itibarıyladır.
1. Başçarşı ve Sebil Çeşmesi
Başçarşı, Saraybosna’nın kalbindeki Osmanlı çarşısıdır; Başçarşı Meydanı’ndaki ahşap Sebil Çeşmesi’nden yayılan arnavut kaldırımlı sokaklar, camiler, kahvehaneler ve küçük atölyelerden oluşur. Dolaşmak ücretsizdir. Yerel inanışa göre Sebil’den su içen kişi şehre geri döner.
Yakındaki Kazandžiluk Sokağı bakırcıların sokağıdır ve göz atmak ücretsizdir.
Yerel ipucu: sabahın erken saatlerinde, dükkânlar tam açılmadan ve tur grupları gelmeden gidin; sokaklar sakindir ve fotoğraf için ışık iyidir.
2. Morića Han ve Bezistan
Sebil’e birkaç dakika mesafede iki Osmanlı ticaret yapısı vardır ve ikisini de görmek ücretsizdir. Morića Han, Saraybosna’nın ayakta kalan en eski kervansarayıdır; avlusu bir zamanlar tüccarları ve hayvanlarını ağırlardı. Bezistan, hâlâ ticaret için kullanılan, 16. yüzyıldan kalma tonozlu kapalı bir çarşıdır.
İkisi için 20-30 dakika ayırın. Saraybosna’nın neden bir kavşak şehri olarak büyüdüğünü anlatırlar ve Başçarşı ile kolayca birleştirilir.
3. Vijećnica (Belediye Binası) ve Miljacka kıyısı
Vijećnica, Miljacka Nehri kıyısındaki sözde Mağrip Rönesansı üslubunda bir yapıdır; belediye binası olarak inşa edilmiş, bugün kütüphane ve kültür mekânıdır. Cephesine bakmak ve nehir kıyısında yürümek ücretsizdir. İçerideki sergiler yaklaşık 3-6 BAM’dır.
Şehrin en çok fotoğraflanan yapılarından biridir ve nehir kıyısı eski çarşı ile birkaç adım yukarıdaki Latin Köprüsü’nü doğal biçimde birbirine bağlar. Köprünün geçmişi için Saraybosna’nın savaş ve kuşatma tarihi rehberimize bakın.
4. Katolik Katedrali ve Ortodoks Katedrali
Neogotik Kutsal Kalp Katedrali (1887) Ferhadija Caddesi’nde, Doğuş Ortodoks Katedrali ise birkaç dakika uzaktadır. İkisine girmek ücretsizdir ve yakındaki camilerle birlikte Saraybosna’nın neden sık sık “Avrupa’nın Kudüs’ü” diye anıldığını açıklarlar.
Mütevazı giyinin ve ayin sırasında sesinizi alçaltın. Katedralden Vijećnica’ya Ferhadija Caddesi boyunca yürüyüş, duraklarla birlikte 40-60 dakika sürer.
5. Sarı Tabya (Žuta tabija)
Sarı Tabya, şehrin kuzeydoğu yakasındaki, kırmızı çatılar ve minareler üzerinde geniş manzara sunan tepe üstü bir surdur. Giriş ücretsizdir; seyir noktasının altında Kovači savaş mezarlığı yer alır.
Yerel ipucu: öğleden sonra geç saatte gelin ve gün batımına kadar kalın; vadi üzerindeki ışık en güzel hâlindedir.
6. Beyaz Kale (Bijela tabija)
Beyaz Kale, vadinin karşı yakasındaki ortaçağ tahkimatıdır ve genellikle Sarı Tabya’dan daha sakindir. Giriş ücretsizdir; şehir ve çevre tepelerin manzarası mükemmeldir.
İki tabyayı aynı öğleden sonra gezerseniz Saraybosna’nın dar bir vadiyi nasıl doldurduğunu görürsünüz. Geceleyecekseniz eski şehir en kullanışlı konaklama bölgesidir; Saraybosna’da nerede kalınır rehberimiz bölgeleri karşılaştırır veya Booking.com üzerinden müsaitliğe bakabilirsiniz.
7. Saraybosna Gülleri ve ücretsiz yürüyüş turu
Saraybosna Gülleri, 1992-1995 kuşatması sırasında havan mermilerinin bıraktığı beton izlerdir; insanların öldüğü yerleri işaretlemek için kırmızı reçineyle doldurulmuşlardır. Şehir merkezinde kaldırımlarda görürsünüz ve Avrupa’daki en sade anıtlar arasındadırlar. Bulmak ücretsizdir.
Anlamlarını kavramak için Başçarşı’dan her gün 10:30 ve 15:00’te kalkan ücretsiz yürüyüş turuna katılın. Bahşişe dayalıdır; kişi başı 5-10 BAM yaygındır. Rehberler Osmanlı tarihini, 1914 suikastını, dinlerin bir arada yaşamasını ve kuşatmayı yaklaşık 2-2,5 saatte anlatır. Özel rehber isterseniz GetYourGuide’da Saraybosna turlarına göz atın veya Saraybosna’daki en iyi turlar derlememizi okuyun.
Ücretsiz günü bir araya getirmek
Basit bir sıra iyi işler:
- Sabah: Başçarşı, Morića Han, Bezistan ve bir Bosna kahvesi.
- Öğle: Vijećnica, nehir kıyısı ve Ferhadija Caddesi’ndeki iki katedral.
- 15:00: ücretsiz yürüyüş turu; yolda Saraybosna Güllerine dikkat edin.
- Öğleden sonra geç: gün batımı için Sarı Tabya, Beyaz Kale başka bir güne.
Çoğu kafede kahve yalnızca 2-3 BAM’dır; bu yüzden yemek dahil tam bir ücretsiz gün 10 avronun altında kalabilir. Daha fazlası için ödemeye hazır olduğunuzda sıradaki en iyi yerler Tünel Müzesi ve Trebević Dağı’dır; Mostar ve diğer günübirlik geziler Saraybosna’dan günübirlik geziler rehberimizde yer alır. Yemek için Saraybosna yemek turlarına bakın.
Gezmeden önce bilmeniz gerekenler
Saraybosna’da para birimi Bosna-Hersek konvertibl markıdır (KM/BAM). Kafeler ve büyük mekânlar kartı kabul eder, ancak Başçarşı’daki küçük dükkânlar, çeşme başındaki büfeler ve yürüyüş turu bahşişi için yanınızda nakit bulundurun. Ücretsiz yerlerin çoğu açık havadadır; bu yüzden hava durumu planı belirler. Yazın öğle saatlerinde sıcak bunaltıcı olabilir, bu nedenle Başçarşı’yı sabaha, tabyaları gün batımına saklayın. Kışın tabyalara giden yokuşlar buzlu ve kaygan olabilir; sağlam tabanlı ayakkabı giyin.
Katedraller ve camiler ibadet yerleridir. Omuzları ve dizleri örten giysiler tercih edin, ayin ve ezan sırasında içeri girmeden önce bekleyin ve kişilere izin almadan fotoğraf çekmeyin. Saraybosna Güllerini ve savaş mezarlıklarını bir “fotoğraf noktası” olarak değil, anıt olarak görün. Şehir genelde rahat yürünür; yine de kalabalık Başçarşı’da cüzdan ve telefonunuzu ön cebinizde tutmanız yeterli bir önlemdir.
Gitmeden önce açılış bilgilerini ve etkinlikleri resmî Saraybosna turizm kurulu web sitesinden kontrol edin.